|
در صد و چهارمین سالگرد انقلاب مشروطه
نویسنده :
احسان شریعتی
اگر وظیفهی اصلی روشنفکر پرسشگری یا نقّادی باشد، کوتاهی یا قصور آنها در دوران اولیه این بود که نه نسبت به رخداد مدرنیتهی غربی و نه نسبت به سنت و فرهنگ دینی و ملی خود، به اندازهی کافی عمیق و انتقادی یا سنجشگرانه نیاندیشیدهاند. به بیانی دیگر، از زمان ابن خلدون تا سیدجمال اسدآبادی و مشروطه (و حتی پس از آن)، متفکران بزرگی در قد و قامت متفکران اروپایی بنیانگذار حتی در فلسفهی سیاسی، همتراز مارسیل، بدن، ماکیاولی، مور، هابز، لاک، روسو، تا گروسیوس، پوفندرف و .. نداشتهایم، تا با توجه به دستآوردهای مدرن، اما از درون به "استخراج و تصفیهی منابع فرهنگی" خودمان بنشینند و طرحی نو دراندازند. اشتباهات تاکتیکی و افراط و تفریطهای سیاسی را باید فرع بر این ضعف ساختاری دانست.
|